Verbeelding van een aangrijpende gebeurtenis
Petr Jira is kinderarts, kunstenaar, galeriehouder en hij geeft schilderclinics. Een combinatie van activiteiten die elkaar versterken. Hij gunt iedereen creatieve ontplooiing. ‘Ik heb door mijn ADHD energie voor tien: veel doen, veel denken, veel voelen en veel uitdagingen aangaan.’
Petr Jira (1963) is op zijn 6de halsoverkop met zijn ouders uit Tsjechoslowakije naar het vrije westen gevlucht. ‘Ik ben Nederlands, maar heb mijn roots in de Boheemse cultuur liggen. Mijn opa was violist, mijn vader architect en mijn moeder schilderde veel.’ Jira kon als kind goed tekenen, maar koos toch voor het medisch vak en werd kinderarts. ‘Ik had het idee dat ik als kunstenaar niet rond zou kunnen komen. Bovendien zijn ADHD’ers als ik snel op iets uitgekeken en moeten uitdagingen houden. Kindergeneeskunde is een heel breed en veelzijdig vakgebied, dus dynamiek heb ik daarin wel kunnen vinden. Alleen de creativiteit was ik zoekgeraakt en begon ik te missen.’
In coronatijd, waarin hij naast zijn drukke baan in het ziekenhuis weinig anders kon doen, besloot Jira het creëren op te pakken. ‘Ik heb mijn schuur leeggeruimd en ben gaan schilderen. Na een jaar had ik honderd grote doeken gemaakt. Dat is wat uit mijn hoofd komt, zonder dat ik erover nadenk. Een heerlijke vorm van therapie. Ik kon eindelijk doen wat ik mijn hele leven miste en dat was abstract expressief schilderen.’ Jira is geïnspireerd door kunstenaars als Willem de Kooning, Jackson Pollock en Mark Rothko. ‘Ik werd getroffen door een groot kleurrijk schilderij van Willem de Kooning in een museum in Washington; zoiets wilde ik ook maken.’
Schilderen is voor Jira een manier om zijn emoties kwijt te raken. ‘In het ziekenhuis maak je veel mee, het is prettig als je daar wat mee kunt. Toen ik in de coronatijd elke avond ging schilderen, merkte ik hoe fijn dat was. Het schilderij Fluxus (2020) is daar een goed voorbeeld van. Ik had als neonatoloog een indrukwekkende bevalling meegemaakt, waar bij de moeder met een heftige nabloeding naar de OK moest. Het is allemaal goed afgelopen, maar aan het schilderij kun je zien hoe intens het was.’ Jira schilderde het nog diezelfde avond. Hij begon zonder een concreet idee in zijn hoofd. ‘Ik ga op mijn gevoel af. De kleuren waren duidelijk; afgeleid van een witte doktersjas en rood bloed. Rechts zit vaag een zittende figuur en bovenin aan de hemel wat lichte kleuren, want het is goed afgelopen.’ Jira bracht de acrylverf aan met schildersmessen: ‘Daarmee kun je goed strijken en verdelen.’
Fluxus stond in een uur tijd op het doek: ‘De beste schilderijen zijn het snelst klaar, want die komen voort uit emotie. Het doek bepaalt wat er gebeurt, het ontstaat langzaam vanuit kleuren en vormen. Steeds doe ik een stap terug om het te bekijken. Het is een vorm van communicatie. Het is moeilijk om te bepalen wanneer het af is, maar bij Fluxus wist ik het direct dezelfde avond: klaar. Het is een van mijn beste werken geworden.’ Jira schonk het aan de ouders, het hangt bij hen thuis. ‘Het is hun gebeurtenis.’
Impulz Art Gallery Hoogstraat 162 5258 BG Berlicum +31 (0)6 27 00 69 35 www.impulz-art.com Geopend van donderdag t/m zondag van 9.30 17.30 uur. Werk van Petr Jira is doorlopend te zien in zijn galerie; daarnaast zijn er regelmatig gastexposities.